© APA | İran ərazisində davam edən etiraz aksiyaları
Hakimiyyət isə etirazlara əsasən təhlükəsizlik prizmasından yanaşaraq, sabitliyin qorunmasını prioritet kimi təqdim edir. Bu yanaşma qısamüddətli nəzarət yaratsa da, dialoq imkanlarını daraldır.
İranlı ekspert Məsud Haraya görə, müşahidələr etirazların artıq ani və emosional reaksiyalar mərhələsini geridə qoyduğunu göstərir.
Peter Teyzə görə, 2018-ci ildən sonra qlobal iqtisadi və siyasi nizam dəyişməyə başlayıb.
Türkiyəli ekspert Emre Diner isə hesab edir ki, mövcud etiraz dalğasını düzgün qiymətləndirmək üçün son dövrdəki regional qarşıdurmalara nəzər salmaq vacibdir. O xatırladıb ki, 2025-ci ilin iyun ayında ABŞ–İsrail və İran arasında baş verən 12 günlük müharibə enerji, hərbi və siyasi məsələləri ön plana çıxarıb.
Emre Diner deyib ki, bu qarşıdurma neft qiymətlərinə və İran iqtisadiyyatında inflyasiyaya ciddi təsir göstərib, bu da "xalqın qəzəbinin açıq şəkildə küçələrə çıxmasına səbəb olub”.
İranda baş verən aksiyaların nəticələri ilə bağlı isə ekspertlərin fikirləri müxtəlifdir.
Onun sözlərinə görə, daxili təzyiqlər artdıqca Tehran diqqəti ölkədaxili problemlərdən yayındırmaq üçün regional eskalasiya siyasətinə daha çox meyl göstərə bilər.
Türkiyəli ekspert Emre Diner bildirib ki, Ankara sərhəd qonşusu olan İranda baş verən hadisələri "ehtiyatlı və diqqətli" izləyir. Onun fikrincə, Türkiyə baxımından İran əsasən region üçün “sabitlik amili” kimi qiymətləndirilir və bu sabitliyin pozulması birbaşa Ankaranın milli təhlükəsizlik maraqlarına təsir göstərə bilər.
Türkiyə ilə İran arasında 560 kilometrlik sərhədin mövcudluğunu xatırladan ekspert deyib ki, buna görə proses Ankara üçün xüsusi həssasdır: “İranda uzunmüddətli daxili qarşıdurma ilk növbədə qaçqın axını və qanunsuz miqrasiya baxımından Türkiyə üçün ciddi risklər yarada bilər. Ankara sərhədlərində ikinci bir Livan ssenarisi görmək istəmir”.
