Almaniyanın "Cicero" nəşri “Mərkəzi Asiyaya açılan qapı – Avropa Cənubi Qafqazı niyə yenidən kəşf edir?” sərlövhəli məqalə dərc edib.
Məqalədə qeyd edilib ki, otuz ildən artıq müddətdə bu sistem Almaniyanın iqtisadi uğurlarına əhəmiyyətli töhfə verib. Bu modelin almanlara və bütövlükdə avropalılara təhlükəsizlik, münasib qiymətə enerji və iqtisadi artım təmin etdiyi, eyni zamanda qloballaşma dövründə coğrafiya və geosiyasətin artıq həlledici rol oynamadığı barədə illüziya yaratdığı vurğulanıb.
Nəşr yazıb ki, əvvəlcə pandemiya, ardınca isə Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı məhvetmə müharibəsi bu təsəvvürləri alt-üst edib və Almaniya ilə Avropanı heç vaxt daxil olmaq istəmədikləri bir mövqeyə gətirib. Bildirilib ki, Avropa ya çoxqütblü dünyada başqalarının əlində alətə çevrilməli, ya da müstəqil geosiyasi aktor kimi formalaşmalıdır.
Məqalədə qeyd olunub ki, bu gerçəkliyin qəbul edilməsinin qaçılmaz nəticəsi Avropanın xəritəyə baxış tərzinin dəyişməsidir. Uzun müddət geosiyasi periferiya hesab edilən regionların qəfildən Avropanın maraqlarının mərkəzinə doğru irəlilədiyi bildirilib.
Məqalədə bildirilib ki, Soyuq müharibədən sonrakı dövrdə beynəlxalq münasibətlərdə açıq bazarlar və qlobal təchizat zəncirləri üstünlük təşkil edib. Boğazların, tranzit dəhlizlərinin və boru kəmərlərinin qlobal ticarətin adi infrastrukturu kimi qəbul edildiyi, bu nəqliyyat marşrutlarının geostrateji əhəmiyyətinə isə nisbətən az diqqət yetirildiyi qeyd olunub.
Nəşr yazıb ki, Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi bu yanaşmanı bir gecədə dəyişib. Boru kəmərlərinin siyasi təzyiq vasitəsinə, limanların strateji hədəflərə, sualtı kabellərin isə kritik infrastruktura çevrildiyi vurğulanıb.
Məqalədə İranın iştirak etdiyi hazırkı müharibənin və Hörmüz boğazı ətrafında davam edən gərginliyin dayanıqlılıq, iqtisadi təhlükəsizlik və strateji suverenliklə bağlı müzakirələri daha da intensivləşdirdiyi bildirilib.
Qeyd olunub ki, bu proseslər daha geniş bir tendensiyanı nümayiş etdirir: coğrafiya yenidən güc amilinə çevrilib. Bunun xüsusilə enerji axınlarının keçdiyi, məlumatların ötürüldüyü, malların və xammalın daşındığı kritik boğazlarda və qovşaqlarda özünü göstərdiyi vurğulanıb.
Məqalədə bildirilib ki, məhz buna görə Avropa uzun müddət əsasən münaqişə mənbəyi kimi qəbul etdiyi Cənubi Qafqaza getdikcə daha çox diqqət yönəldir.
Nəşr qeyd edib ki, onilliklər ərzində regiona demək olar ki, yalnız Ermənistanla Azərbaycan arasında beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınan Qarabağ uğrunda münaqişə prizmasından baxılıb.
