Fransalı deputatların Azərbaycana qarşı ittihamlarına Yeni Kaledoniyanın müstəqillik tərəfdarları cavab verərək bildiriblər ki, rəsmi Bakını hədəfə çevirmək Kanak xalqının öz müqəddəratını təyin etmək hüququnu gündəmdən çıxara bilməz.
Fransa siyasi dairələrinin Yeni Kaledoniya məsələsində Azərbaycanı əsas hədəfə çevirmək cəhdi Kanak müstəqillik tərəfdarlarının sərt etirazı ilə qarşılanıb.
Fransa Milli Assambleyasının deputatları Nicolas Metzdorf, Moerani Frébault və Nicole Sanquer xarici işlər naziri Jan-Noel Barroya ünvanladıqları məktubda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Fransa tərəfindən idarə olunan Dənizaşırı ərazilərlə bağlı mövqeyini “müdaxilə” adlandırıb və rəsmi Parisdən Bakıya qarşı daha sərt tədbirlər görülməsini tələb ediblər.
Fransa mediasında yayımlanan bəzi materiallarda da eyni xətt davam etdirilir: Azərbaycan “Fransanın ərazi bütövlüyünə qarşı çıxmaqda”, təsir şəbəkələri yaratmaqda və Dənizaşırı ərazilərdəki müstəqillik hərəkatlarını dəstəkləməkdə ittiham olunur. Hətta Bakıya qarşı sanksiyalar və diplomatik təzyiq çağırışları səsləndirilir.
Lakin Yeni Kaledoniyanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparan qüvvələrin “La Dépêche de Kanaky” xəbər portalında yaydığı cavab rəsmi Parisin qurmağa çalışdığı bu siyasi konstruksiyanı alt-üst edir. Cavabın əsas mesajı aydındır: Bakı müzakirənin səbəbi deyil, Fransanın üzləşmək istəmədiyi tarixi reallığı görünən edən tərəflərdən biridir.
Kanak fəallarının mövqeyinə görə, Azərbaycanı “xarici müdaxilə” mənbəyi kimi təqdim etmək əsas məsələdən yayınmağa xidmət edir. Əsas məsələ isə Fransanın Yeni Kaledoniya üzərində hökmranlığının davam etməsi, Kanak xalqının siyasi gələcəyinin müəyyənləşdirilməsində qarşılaşdığı maneələr və dekolonizasiya prosesinin hələ də tamamlanmamasıdır.
Fransa deputatlarının məktubundakı ən ciddi ziddiyyət ondan ibarətdir ki, Yeni Kaledoniya məsələsi yalnız Fransanın “daxili işi” deyil. Yeni Kaledoniya BMT-nin dekolonizasiya edilməli olan ərazilər siyahısındadır ki, rəsmi Parisin bu mövzuya toxunan hər bir dövləti və təşkilatı “müdaxilədə” kimi qələmə verməsi beynəlxalq öhdəliklərlə uzlaşmır. Məsələ artıq çoxdan yalnız Fransa parlamentinin və ya hökumətinin qərar verəcəyi daxili inzibati mövzu deyil. Bu, BMT-nin gündəliyində olan dekolonizasiya məsələsidir.
Prezident İlham Əliyevin IV Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxışının əsas mahiyyəti də məhz bundan ibarət idi. Dövlət başçısı Azərbaycanın mövqeyini Fransa ilə ikitərəfli qarşıdurma kimi deyil, insan hüquqları və beynəlxalq öhdəliklər çərçivəsində təqdim edib.
Prezidentin qeyd etdiyi kimi, “insan hüquqları ilə bağlı məsələlər ümumbəşəri məsələlərdir”. Bu baxımdan Fransanın reaksiyası mahiyyətə cavab vermək əvəzinə, mesajı çatdıran tərəfi hədəfə almaq cəhdidir. Kanak xalqının tələbləri Bakı tərəfindən yaradılmayıb. Bu mübarizənin tarixi Azərbaycanın həmin mövzuya beynəlxalq platforma verməsindən çox əvvələ gedib çıxır. Azərbaycan sadəcə unudulmuş kolonializm mövzusunu beynəlxalq gündəmə çıxara bilib.
Fransa deputatlarının Azərbaycana qarşı məktubuna ən tutarlı cavabın birbaşa Yeni Kaledoniyadan gəlməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
